Abu Nuhas Batık Dalışı: Kızıldeniz'in Gemi Mezarlığı

Bazı dalış noktaları size tek batık verir. Sha'ab Abu Nuhas dört tane verir; tek bir resif hattı boyunca, batık bir otoparka park edilmiş gemiler gibi dizilmiş. Kızıldeniz'in en yoğun batık dalışıdır ve dünyanın en iyilerinden biridir: Süveyş Kanalı'na doğru daralan yoğun Gubal Boğazı'nda, bir buçuk yüzyıldır gemilerin karnını deşen alçak bir mercan hilali; şimdi Viktorya dönemi bir buharlı kliperi, iki adet 20. yüzyıl kargo gemisi ve devrilmiş Giannis D'nin büyük gövdesini birbirinden birkaç dakikalık yelken mesafesinde barındırıyor. Dalgıçlar buraya gemi mezarlığı der ve bu ad hak edilmiştir.

Türk dalgıçlar için Abu Nuhas, Kızıldeniz'e kısa uçuş mesafesindeki (İstanbul'dan Hurgada'ya doğrudan seferlerle) en tatmin edici duraklardan biridir. Bu rehber önce resifi, sonra dört batığın her birini sırayla — Giannis D, Carnatic, Chrisoula K ve Kimon M — ele alıyor; ardından derinlik, sertifika, 2026'da nasıl ulaşılır, koşullar ve deniz yaşamı. Daha geniş bir gezi planlıyorsanız Kızıldeniz dalış rehberi ile birlikte okunur ve bölgenin diğer efsanevi batığı SS Thistlegorm ile doğal biçimde eşleşir; birçok yaşam teknesi aynı kuzey rotasında her ikisine de gider.

Gemi batırmaya devam eden resif

Sha'ab Abu Nuhas, Süveyş Körfezi'nin Süveyş Kanalı'na doğru daraldığı su hunisi olan Gubal Boğazı'nın kuzey ucunda yatar. Kanala gidip gelen her gemi için burası kaçınılmaz bir sudur ve tehlikelidir: resif su yüzeyinin hemen altındadır, geceleri ya da dalgada görülmesi zordur ve kanal ağzına doğru hızla giden gemilerin tam yolundadır. Gemi üstüne gemi doğruca kuzey yüzüne bindirmiştir; işte bu yüzden yerliler ona uğursuz bir ün biçmiş ve rehberler ona ›Yedi Ölümün Resifi‹ demeyi sevmiştir.

Abu Nuhas adı Arapçadan kabaca ›bakırın babası‹ diye çevrilir; buradaki en eski batık olan Carnatic'in, 1869'da parçalandığında deniz tabanına yayılan bakır kargosuna bir gönderme. Dört batık da resifin açıktaki kuzey ve kuzeydoğu yüzü boyunca, kabaca batıdan doğuya uzanır ve her dalışı şekillendiren gerçek budur: bu yüz, hâkim rüzgârı ve dalgaları alır; dolayısıyla hiç dalıp dalamayacağınıza çoğu zaman sertifikanız değil, deniz durumu karar verir.

Arka arkaya dört batık: hızlı harita

Batıklar, tek bir dalış günü ya da bir yaşam teknesinin sabahı iki hatta üçünü kapsayacak kadar yakındır. Çoğu işletme, sığ ve muhteşem Giannis D'yi başrol dalışı olarak yapar, sonra koşullara ve grubun deneyimine göre ikinci bir batık seçer. İşte teker teker ele almadan önce dördünün karşılaştırması.

Giannis D — Abu Nuhas'ın ikonu

Abu Nuhas'ın bir fotoğrafını gördüyseniz, neredeyse kesinlikle Giannis D'ydi: kıçı ve direği baş döndürücü bir 45 derecelik açıyla iskeleye doğru yatmış, öyle ki içinde yüzmek yan yatmış bir binada hareket etmek gibi hissettirir. Dördü içinde en çok dalınan, en çok fotoğraflanan ve en çok sevilenidir.

Japonya'da Shoyo Maru olarak, yaklaşık 100 metrelik bir kargo gemisi olarak hayata başladı ve 1980'de bir Yunan armatöre satılıp Giannis D adını aldı. Nisan 1983'te, Adriyatik limanı Rijeka'dan Cidde'ye yumuşak kereste taşırken Süveyş Kanalı'nı geçip Gubal Boğazı'na girdi ve sonra, sakin denizde kaptan yatmışken, tam hızla Abu Nuhas'a bindirdi. Deniz onu parçalayana dek günlerce saplanmış kaldı.

Bugün üç bölüm halinde yatar: nispeten sağlam bir baş, karaya oturmanın darbesini alan parçalanmış bir orta gövde ve dramatik kıç. Dalışın çoğu, yaklaşık 24–25 metreye ulaşan ve herkesin geldiği kıçta geçer; makine dairesine dalabilir, kamaralardan ve köprüüstünden geçebilirsiniz, ışık huzmeleri yatmış yapıyı deler. Direk yaklaşık 4 metrede neredeyse yüzeye kadar yükselir; kusursuz bir doğal güvenlik durağı. Sığ bölümler çok erişilebilir olduğundan Giannis D genellikle gerçek batık dalışının ilk tadıdır, ama iç mekân penetrasyonu kesinlikle eğitimli olanlara mahsustur.

Carnatic — ›bakırın babası‹

Carnatic, resifin en eski ve tarihsel açıdan en dikkat çekici batığıdır ve Abu Nuhas'a adını verendir. 90 metrelik bir P&O buhar-yelken kliperiydi, demir gövdeli ve zarif; 12 Eylül 1869'da Süveyş'ten Bombay'a giderken 27 mürettebat ve 203 yolcuyla resife bindirdi. Geminin dayanacağından emin olan kaptan herkesi resife tahliye etmek yerine gece boyunca güvertede tuttu; ertesi gün terk başlarken gemi ikiye ayrıldı ve 31 canı alıp götürdü. Kargosunda pamuk, bakır levha ve yaklaşık 40.000 sterlin altın vardı; bir dalgıç haftalar içinde altının çoğunu ve yüzlerce bakır levhayı çıkardı.

Su altında geçen bir buçuk asırdan fazla süre Carnatic'in ahşap güvertesini söküp götürerek yumuşak mercanla kaplı, açık bir demir kaburga ve kiriş kafesi bıraktı — iskeletinin içinden dosdoğru görebildiğiniz için Mısır'ın en fotojenik batıklarından biri. Resifin dibinde iskele yönüne yatar, yaklaşık 18–27 metre arasında uzanır, kıç ve açıktaki pervanesi derin ucundadır. Narin yapısı ve sığ derinliği onu ödüllendirici, atmosferik bir dalış yapar; ama yaşı nedeniyle kırılgandır ve dokunmadan hayran olunması en iyisidir.

Chrisoula K — Fayans Batığı

Chrisoula K, ambarlarında hâlâ düzgün sıralar halinde duran İtalyan yer fayansı kargosu nedeniyle lakabıyla, Fayans Batığı olarak evrensel biçimde bilinir — bir batıkta tuhaf derecede evcil bir görüntü. Yunan bandıralı, yaklaşık 100 metrelik bir kargo gemisiydi; o fayanslarla Cidde'ye giderken Abu Nuhas'ın doğu ucuna bindirdi ve 31 Ağustos 1981'de battı.

Buradaki daha bütün batıklardan biridir ve harika bir derinlik yelpazesi sunar. Baş, çok sığ suda, yaklaşık 3–5 metrede resife ezilmiş halde durur; sağlam kıç ve büyük pervanesi ise kabaca 26–27 metrede yatar. Aralarında makine dairesi ve fayans dolu ambarlar batık eğitimi olan dalgıçlara açıktır ve onu fotoğrafçıların gözdesi yapar. Denizcilik tarihçilerinin Fayans Batığı'nın gerçek kimliğini uzun süre tartıştığını unutmayın — kimileri sığ başın Marcus adlı farklı bir gemiye ait olduğunu savunur — ama dalgıçlar arasında site evrensel olarak Chrisoula K diye dalınır ve brifingi verilir.

Kimon M — Mercimek Batığı

Dördüncü ve en az ziyaret edilen batık Kimon M, yani Mercimek Batığı'dır; Türkiye'nin İskenderun limanından taşıdığı 4.500 ton mercimek nedeniyle böyle anılır. Yaklaşık 120 metreyle resifteki en büyük gemidir. 12 Aralık 1978'de tam hızla Abu Nuhas'ın kuzeydoğu ucuna çarptı ve şimdi tamamen sancak tarafına devrilmiş halde yatıyor.

Kimon M dördünün en derini ve en açıktakidir; gövde üzerinde kabaca 15 metreden kıçta 32 metreye uzanan bir derinlik aralığına sahiptir ve akıntı ile dalganın en kötüsünü alan resif köşesinde tam oturur. Bu bileşim — daha fazla derinlik artı zorlu konum — onun daha az dalınmasına yol açar ve deneyimli dalgıçlar için sakin bir güne saklanması en iyisidir. Ödülü, kocaman bir kıç bölümü ve yalnız çeliğine yerleşmiş yoğun balık yaşamı olan büyük, sessiz bir batıktır.

Derinlik, sertifika ve resif kimin için

Abu Nuhas kâğıt üzerinde rekreasyonel dalıştır: burada hiçbir şey 32 metrenin altına inmeyi gerektirmez ve Giannis D ile Chrisoula K'nin sığ bölümleri yüzeyin birkaç metre yakınındadır. Ama pratikte burası bir İleri Açık Su sitesidir. Batıklar sizi rutin olarak 18 metrenin ötesine götürür, akıntı hızla artabilir ve asıl büyü — Giannis D'nin makine dairesine dalmak, Carnatic'in kaburgalarından geçmek, Chrisoula K'nin ambarlarında yüzmek — batık farkındalığı, fener ve güvenilir yüzerlik gerektiren gerçek tavanlı-ortam dalışıdır.

Yeni sertifikalı bir Açık Su dalgıcı, sakin bir günde Giannis D'nin sığ dışını keyifle görebilir ama daha derin batıklara ya da iç penetrasyona yetkili olmaz. Açık Su sahibiyseniz ve tüm resifi istiyorsanız, bu önce İleri Açık Su ile bir batık uzmanlığı eklemek için harika bir bahanedir; ikisini de gezinizden önce Hurgada'da yapabilirsiniz. Seviyeniz ne olursa olsun rehberinize dürüst olun ve planı hırs değil, deniz durumu belirlesin.

Nasıl dalınır: günlük tekne mi, yaşam teknesi mi

Abu Nuhas'a ulaşmanın iki yolu vardır ve çok farklı gezilere uyarlar.

Hurgada veya El Guna'dan günlük tekne erişilebilir seçenektir. Resif kuzey kıyısının açığındadır, Hurgada ve El Guna marinalarından hızlı tekneyle kabaca iki ila iki buçuk saattir ve bu, iki dalışlı — çoğunlukla Giannis D artı bir batık — uzun ama yapılabilir bir günlük gezi yapar. Ana karada üslenmiş dalgıçlar için rota budur; Hurgada dalış turları rehberimiz o taraftan işletmeleri, programları ve fiyatları anlatıyor. İşin püf noktası açıklıktır: batıklar resifin rüzgâr alan yüzünde olduğundan kuzey rüzgârı sertleşince ilk iptal edilen günlük teknelerdir ve geziler havaya bağlıdır.

Yaşam teknesi, ciddi batık dalgıçlarının Abu Nuhas'ı yaptığı yoldur. Resif, Abu Nuhas'ı, SS Thistlegorm'u ve çoğu zaman Rosalie Moller'i bir hafta boyunca birbirine bağlayan klasik Kızıldeniz ›kuzey batıkları‹ rotasında sabit bir duraktır. Yaşam teknesi resifin yanına demirleyebilir, günlük tekneler Hurgada'dan gelmeden ilk ışıkta dalabilir ve birkaç dalışta üç hatta dört batığı kapsayabilir — mezarlığın tamamını düzgün görmenin tek gerçekçi yolu. Ayrıca sınırdaki havaya, marinadan gidip gelen bir günlük tekneden çok daha iyi dayanır.

Koşullar, akıntılar ve hava kumarı

Abu Nuhas'taki koşullar gününüzün tek en büyük değişkenidir. Resifin kuzey yüzü hâkim kuzeybatı rüzgârına tamamen açıktır; su çoğu zaman sakin ve cam gibi olsa da demirlemeyi ve dalgıçları tekrar tekneye almayı gerçekten zorlaştıran kısa, sert bir çırpıntıya dönebilir. Rüzgâr sert estiğinde günlük tekneler hiç gitmez, yaşam tekneleri bile programını değiştirebilir.

Su altında, açıktaki köşelerdeki — özellikle daha derin Kimon M çevresindeki — akıntı orta ila güçlü olabilir; çıkışta gerçek bir etkendir. Görüş genellikle mükemmeldir, çoğunlukla 20–30 metre ve sıklıkla daha fazla; batıkları bu kadar fotojenik yapan da budur. Su sıcaklığı kışın yaklaşık 21°C'den yazın en yüksekte 28–30°C'ye kadar gider; dolayısıyla 5 mm'lik bir dalış giysisi mantıklı yıl boyu temeldir, Aralık'tan Şubat'a başlıkla ve daha kalın giysiyle.

Batıklarda deniz yaşamı

Su altındaki onlarca yıl buradaki her gövdeyi yapay resife çevirdi. Özellikle Giannis D ve Carnatic sert ve yumuşak mercanla kalınca kaplıdır ve çelik balığı çeker. Batıkların içinde parıldayan yoğun cam balığı bulutları, mercanın üzerinde puslanan anthiaslar ve yapıyı devriye gezen sürü halinde mercan balığı, fusilier ve karagöz bekleyin. Gölgelerde, plaka üzerinde dinlenen mürene, aslan balığı ve mükemmel kamufle olmuş akrep balığı ile timsah balığı bulursunuz; yassı balıklar güvertelerin üzerinde süzülür ve arada bir atmaca gagalı deniz kaplumbağası geçer.

Batıkların üzerindeki resif tepesi kendi başına sığ bir sert mercan bahçesidir ve genellikle nazik bir ikinci dalış ya da güvenlik durağı bitişi olarak kullanılır. Büyük pelajik karşılaşmalar burada açıktaki resif ve adalara göre daha az güvenilirdir, ama sağlam batıklar, berrak su ve bol resif yaşamının karışımı Abu Nuhas'ı fotoğrafçılar için tam da bu kadar ödüllendirici kılar.

Abu Nuhas'a dalmak için en iyi zaman

Kızıldeniz yıl boyu dalınır ve Abu Nuhas her mevsim erişilebilir, ama resifin açıklığı zamanlamayı burada korunaklı sitelerden daha önemli kılar. Tatlı nokta ilkbahar (Mart–Mayıs) ve sonbahardır (Eylül–Kasım): yeterince ılık su, en sakin ve oturmuş denizler ve uzun bir tekne günü için güvertede rahat sıcaklıklar. Bu ara mevsimler, bir günlük teknenin gerçekten yola çıkması için en iyi olasılığı verir.

Yaz (Haziran–Ağustos) güvertede sıcaktır ama su altında muhteşemdir; en sıcak su ve uzun günler. Kış (Aralık–Şubat) en soğuk suyu ve daha önemlisi en güçlü kuzey rüzgârlarını ve en dalgalı yüzey koşullarını getirir; bu rüzgâr alan resife günlük geziler en çok o zaman iptal edilir; yaşam teknesi daha güvenilir kış seçeneğidir. Daha geniş mevsimsel resim için Mısır'a gitmek için en iyi zaman rehberimize bakın.

Nasıl ulaşırsanız ulaşın, Abu Nuhas hiçbir tek-batık sitesinin veremeyeceği bir şey sunar: üç ayrı yüzyıldan, her biri kendi hikâyesiyle, tümü tek bir masmavi resif içinde bir gemi mezarlığı. Yatmış Giannis D'ye bir kez dalın; dalgıçların neden diğer üçü için tekrar tekrar geldiğini anlarsınız.